Haber 2023

  1. Anasayfa
  2. »
  3. Sağlık
  4. »
  5. Çocuklarda Okul Reddine Karşı Alınması Gereken Önlemler

Çocuklarda Okul Reddine Karşı Alınması Gereken Önlemler

admin admin -
62 0

Okul, akademik marifetlerin yanı sıra bilişsel, toplumsal ve duygusal alanlardaki kazanımların elde edilebilmesinde kıymetli role sahiptir. Fakat kimi çocuklar maddi olanaksızlıklar, kimileri ise davranış meselelerinin bir sonucu olarak okula gitme yahut devam etmede problemler yaşar. Kimi çocuklar ise okula gitmekle ilgili bariz duygusal dert yaşararak okula gitmeyi reddeder. Bu durumu tanımlamak için geçmişte okul fobisi terimi kullanılmış olsa da, günümüzde durumun farklı neden ve bileşenlerini daha düzgün kapsayabilmesi nedeniyle ‘okul reddi’ terimi tercih edilmektedir. Memorial Bahçelievler Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Bölümü’nden Doç. Dr. Semra Yılmaz, çocuklarda okul reddi hakkında ayrıntılı bilgi verdi.

 

Çocukta karın ağrısı ve mide bulantısı üzere sıkıntılar görülebilir

‘Okul reddi’ korku ve dehşet üzere duygusal nedenlerden dolayı okula devam edememe durumunu tanımlar. Okul reddi olan çocuklardaki temel sorun okula gitme ile tetiklenen duygusal zorlanmadır. Çocuk, okula gitmesi istediğinde bilhassa de okul saati geldiğinde, çok dehşet, huzursuzluk, mutsuzluk ve hatta öfke patlaması ve saldırganlık üzere şiddetli duygusal ve davranışsal belirtiler sergileyebilir. Bu belirtilere sıklıkla karın ağrısı, mide bulantısı üzere fizikî yakınmalar eşlik eder. Okul reddi olan birtakım çocuklarda bu belirtiler çocuk meskenden çıkmadan evvel görülmeyebilir. Bu çocuklar okula gitmek için hazırlanırken rahat yahut kısmen rahat olabilir fakat okul yolunda yahut okul kapısında ve bazen de sınıf kapısında birdenbire bu belirtileri yaşamaya başlayabilir. Okul reddi yaşayan çocuklarda çocuğun okula gitmemesi saklı bir durum değildir, ebeveyn ve öğretmenlerin bilgisi dahilindedir.

 

Okul reddi ile okuldan kaçma farklıdır

Okul reddi bu özellikleriyle okuldan kaçma davranışından farklılık göstermektedir. Okuldan kaçma otoriteye karşı gelme davranışıdır. Okuldan kaçan çocuklarda okul devamsızlığı şuurlu ve keyfi halde tercih edilen bir durumdur, bu çocukların okula gitmekle ilgili rastgele bir tasa yahut dehşetleri sıklıkla yoktur. Genel olarak okula ilgi duymama, okul dışında daha keyifli vakit geçirme, okul kurallarına uymama nedeniyle devamsızlık yaparlar. Okuldan kaçan çocuklar bu durumu birçok sefer ailelerinden gizlerler ve okul saatlerini konut dışında geçirirler. Bu çocukların akademik muvaffakiyetleri ve bununla bağlı dertleri düşük olabilir. Öteki davranış meselelerinin görülme riski daha yüksektir. 

İlginizi Çekebilir;  Cumhuriyet'in 100. Yılında Bornova'da satranç heyecanı

 

Okul reddi her yaştan çocukta görülebilir 

Okul reddi denildiğinde akla öncelikle kreş/anasınıfı yahut 1.sınıfa başlayan çocuklar gelse de okul reddi her yaş yahut sınıftan çocukta görülebilir. Okula başlama ve okul değişikliği devirlerinde daha sık görülür (5-7 yaş, 11-12 yaş ve 14-16 yaş). Her sosyoekonomik seviyede, her kültür ve toplumda görülebilen üniversal bir meseledir. Kız ve erkekleri misal oranda etkileyen bu dertli durumun okul çağı çocuklarında %1 oranında görüldüğü bildirilmektedir. Son yıllarda okul reddinin sıklığının bilhassa de ergenlerde arttığı görülmektedir. Bu durum çocuk ve ergen psikiyatrisi kliniklerinde dikkat çekmektedir. 

 

Birçok etken okul reddinin sebebi olabilir

Birçok olguda temel sorun ebeveynden ayrılmada yaşanan kahır yani ayrılık korkusudur. Lakin aslında okul reddi ayrılık korkusu dışında birçok ruhsal bozukluğun belirtisi olarak karşımıza çıkabilir (diğer kaygı bozuklukları ve depresyon gibi). Bununla birlikte çocuğun kendisine ve etrafına dair pek çok farklı durum okul reddinin altında yatan bir neden yahut tetikleyici olabilmektedir. Çocuğa dair özellikler ortasında, çocuğun yapı olarak korkuya yatkın olması, özgüven meseleleri, okul muvaffakiyetinin düşük olması, öğrenme ve konuşma sıkıntıları sayılabilir. Okul reddi bazen bir hastalık yahut ameliyat bazen de bir kaza sonrasında okuldan uzak kalma sonrası ortaya çıkabilmektedir. Çocuğun alıştığı arkadaş etrafından uzak kalması ve yeni arkadaşlıklar kurmakta zorlanması da okul reddi açısından tetikleyici bir öge olabilir. Aile içinde yaşanan olumsuz yaşantılar, aile yahut akraba üyesinin kaybı, aile içi şiddet, ihmal, istismar üzere travmatik olaylar, ebeveynlerde psikiyatrik yahut fizikî hastalık, bazen de yeni kardeş yahut taşınma üzere aslında dışarıdan bakıldığında hoş sayılabilecek hayat değişiklikleri de okul reddinin gelişmesinde etken olabilmektedir. Okul reddi okul ortamında yaşanan birçok farklı stresöre bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Okul, sınıf yahut öğretmen değişiklikleri, okulda, serviste makûs muamele yahut örselenmeye maruz kalma (akran zorbalığı, öğretmen ihmal-istismarı) ve hatta bazen yalnızca öğretmenden korkmak tetikleyici olabilir. Bazen de ağır konut ödevleri, kapasitesini aşan eğitimsel ve toplumsal etkinlikler çocukta okul reddi davranışının altındaki neden olabilmektedir. Özellikle okul reddi birdenbire ortaya çıkıyorsa, akran kümesinde yahut öğretmenle olan olumsuz bir yaşantı kesinlikle sorgulanmalıdır. Birtakım çocuklarda ise alt ıslatma yahut sınıfta kusma üzere küçük düşürücü bir olayın akabinde okul reddi gelişebilmektedir.

İlginizi Çekebilir;  Uyku İlaçları Bir Süre Sonra Uyutmayabilir

 

Okul reddinin ihmal edilmesi ruhsal bozuklukları da beraberinde getirebiliyor

Okul reddi bireyin toplumsal, duygusal ve eğitim hayatında kısa-uzun devir olumsuz ve kalıcı olabilecek sonuçlara neden olabilmektedir. Düşük akademik muvaffakiyet ve uzun vadede düşük eğitim seviyesine neden olabilirken ileriki yaşlarda artmış ruhsal sıhhat problemleri ile bağlı olabileceği bildirilmektedir. Erken ve faal tedavi ile çocuğun kısa müddette okula devamlılığının sağlanması mümkündür. Fakat uzun müddettir devam ediyorsa, birinci sefer ergenlik çağında ortaya çıkmışsa, çocuğun depresyonu yahut mental kısıtlılığı varsa klinik seyir biraz daha dirençli olabilmektedir. Bu nedenle okul reddi yaşayan çocukların erken periyotta fark edilerek ele alınması ruhsal bozuklukların gelişimini engelleyecektir.

 

Temel maksat okula devamlılığın sağlanmasıdır

Okul reddinin tedavisinde temel gaye çocuğun kısa müddette okula dönmesinin ve devam etmesinin sağlanmasıdır. Her bir çocuk kendine özeldir. Tedavi sürecinde, sorunun altında yatan nedenler ve çocuğun ferdî gereksinimlerine yönelik özelleştirilmiş yaklaşımlar gerekmektedir. Fakat çocuğun okulda geçirdiği müddetin artırılmasında dengeli ve kararlı bir tavır sergilemek olmazsa olmaz bir yaklaşımdır. Teşhis sürecinde olduğu üzere tedavi sürecinde de yalnızca çocuk ile değil, ebeveyn ve öğretmen ile de işbirliği içinde olunmalıdır. Tedavide, psikososyal ve psikofarmakolojik yaklaşımlar kullanılmaktadır.

Psikososyal tedaviler ferdi psikoterapilerin yanısıra aile ve okula yönelik tedavileri içermektedir. Bilişsel davranışçı terapi, oyun terapisi, şema terapi üzere terapiler en önemli tesirli ferdi psikoterapilerdir. Aile temelli terapilerde ebeveynlik maharetleri ve ebeveyn tavırları ile ebeveyn-çocuk bağlantısı ve aile dinamikleri ele alınmaktadır. 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İlgili Yazılar